Tου Σταυρου Λυγερου
Με κηδεμόνα την τρόικα και με όπλο το εκβιαστικό δίλημμα «Μνημόνιο ή πτώχευση», η κυβέρνηση Παπανδρέου λειτουργεί σαν οδοστρωτήρας. Και μάλιστα μέχρι στιγμής με μεγάλη επιτυχία. Η διάλυση της απεργίας των φορτηγατζήδων είναι ο τελευταίος κρίκος της αλυσίδας, που ενίσχυσε την εντύπωση ότι η αντίσταση στην κυβερνητική επιλογή είναι ατελέσφορη και ως εκ τούτου μάταιη. Κυριαρχεί η πεποίθηση πως λόγω των ειδικών συνθηκών η κυβέρνηση δεν έχει περιθώριο υποχώρησης.
Επιπροσθέτως, λόγω και της προπαγάνδας των ΜΜΕ, η οποιαδήποτε απεργία αντιμετωπίζεται από την κοινή γνώμη εχθρικά, με αποτέλεσμα να ασκείται στους απεργούς όχι μόνο η ασφυκτική πίεση της κυβέρνησης, αλλά και μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας. Στην πραγματικότητα, η απεργία έχει ηθικοπολιτικά κηρυχθεί αντικοινωνική ενέργεια, με πρακτικό αποτέλεσμα οι επαγγελματικές ομάδες να μην διαθέτουν πια καμία δυνατότητα άμυνας έναντι της κυβερνητικής πολιτικής.
Παρότι η κυβέρνηση έλαβε πρωτοφανή και επώδυνα μέτρα, έστω και με γκρίνιες, οι βουλευτές στοιχήθηκαν πίσω από τον πρωθυπουργό. Το ΠΑΣΟΚ ουσιαστικά έχει διαβεί τον Ρουβίκωνα. Μπορεί η διαδικασία ιδεολογικοπολιτικής μετάλλαξης να είχε αρχίσει προ αρκετών ετών, αλλά τώρα διαρρηγνύονται οι δεσμοί του με τις κοινωνικές δυνάμεις, οι οποίες παραδοσιακά αποτελούσαν την προνομιακή εκλογική πελατεία του.
Στην πραγματικότητα, έχει πάψει να λειτουργεί ως αυτόνομος πολιτικός οργανισμός. Τραυματισμένο ηθικά και με βαρύτατες ευθύνες (όπως και η Ν.Δ.) για την κατάντια της χώρας, δεν μπορεί να θέσει όρια στις επιλογές του αρχηγού του. Η έννοια πολιτικό κόμμα τείνει να υποκατασταθεί στην πράξη από τον αρχηγό - «βασιλιά» και τους συνεργάτες - «αυλικούς» του. Γι' αυτό και το ΠΑΣΟΚ μετατράπηκε τόσο εύκολα σε «κόμμα του Μνημονίου».
Αυτή η ιδεολογικοπολιτική μεταλλαγή δεν θα είναι χωρίς συνέπειες. Προς το παρόν, όμως, οι δημοσκοπήσεις το δείχνουν πρώτο κόμμα και ο Γιώργος Παπανδρέου έχει ένα αποφασιστικό επιχείρημα. Δεν φαίνεται να κατανοεί, όμως, ότι η κατάσταση στην κοινωνία είναι ρευστή. Η ηθική απαξίωση και οικονομική κατάρρευση του προηγούμενου μοντέλου ανάπτυξης συγκρατεί προς το παρόν τις αντιδράσεις και διευκολύνει την εφαρμογή της κυβερνητικής πολιτικής. Για πόσο ακόμα, όμως, θα αποδίδει ο εκβιασμός «Μνημόνιο ή πτώχευση»;
